Preek

Vanaf nu wil ik elke repetitie een doorloop doen, dus het hele stuk achter elkaar en vooral aan de overgangen werken. Want dat maakt dat er vaart en ritme in het stuk komt. Ik heb iedereen op het hart gedrukt op tijd te komen en elke dag naar de teksten te kijken. Het stuk groeit beetje bij beetje en ik bewaar mijn geduld. Maar waar de meeste spelers met kleine stapjes vooruit komen, is er ook iemand die achteruit gaat. Teacher is de laatste dagen al vroeg op de dag hartstikke dronken. Dan vergeet hij zijn teksten, zingt vals, maakt pauzes na elke zin, weet zijn cues niet en valt in slaap als hij even niet op hoeft. Ik had hem al aangesproken op zijn verantwoording naar de groep toe en hij beloofde iets minder te drinken op de dagen dat we repeteren of spelen. Maar het tegendeel gebeurt. Deze keer is hij zo dronken, dat hij zich moet vasthouden om niet om te vallen. Waar het wel een estafette lijkt van uitbarstingen in deze groep, is nu de beurt aan mij. Ik geef hem een donderpreek over verantwoordelijkheden en waardigheid, maar word zo kwaad dat hij van mij op kan donderen. Maar we hebben nog maar 3 dagen te gaan en ik kan niet zo gauw een oplossing bedenken. Mamasan is als altijd de katalysator en weet het zo te verwoorden, dat je toch weer begrip voor hem krijgt. Eigenlijk zijn we ook allemaal dol op hem. Als we allemaal uitgepreekt zijn en alle alternatieven hebben besproken, gaan we toch maar door. Teacher levert zijn voorraad bier in tot we klaar zijn met de repetitie. En dan heb ik zelf erg veel trek in een glaasje rosé gekregen en zoeken we met de halve groep een terrasje op.

Spits

Een journaliste en een fotograaf van de Spits komen langs. Op de agenda staat ook het maken van een groepsfoto en er wordt gefilmd voor de making-of. Het lijken wel celebrities! Enthousiast slaat de één 'n paar biertjes te veel achterover. Een tweede raakt zo op dreef van zijn eigen betoog, dat het geplande 10 min interview uitloopt naar een uur. Een derde raakt van al het gebeuren zo in de stress, dat hij begint te schreeuwen over allerlei onbenulligheden. Het is rommelig en het lukt maar niet om de mensen aan het repeteren te krijgen. Als eindelijk om 16uur ook de groepsfoto klaar is, wil ik toch nog de 1ste doorloop doen. Ook ik word snauwerig, want iedereen is zo druk met allerlei andere dingen dan spelen. Bovendien moeten we uit de kerkzaal. "En nou ga je het doen, hoe kneuterig dan ook!" Verwarring over mise-en-scène, teksten worden vergeten en er ontstaan spontaan geheel andere, maar toch is deze 1ste doorloop al een aardige overwinning. Als we eindelijk de kerk verlaten hangt er buiten een mopperende buurvrouw uit het raam waar belletje is getrokken. Ze kijkt verdacht naar de spelers. De Scheldknaap trekt meteen flink van leer, want hij laat zich niet onrechtmatig beschuldigingen. Hij schreeuwt en balt zijn vuist naar deze bovenbuurvrouw. Als Teacher hem probeert te temperen, haalt hij uit. Het schriele mannetje valt. Zijn pet rolt over de stoeptegels. Het blikje bier, wat zich standaard in zijn linkerjaszak bevindt, loopt leeg. De Scheldknaap schrikt er zelf van. Hij heeft de boel nu wel heel erg op spits gedreven. Samen tillen we de Teacher overeind.

Assistentie

Doorgaans heeft een theatergroep iemand voor productie, voor techniek, voor decor, voor kostuums, voor PR. Maar met dit soort kleine producties komt het allemaal op het bordje van de regisseur. Dus en passant maak ik een flyertje, haal het decor op, rommel wat met techniek, mail flink in de rondte en haal de boodschappen. Wat een weelde als zich dan een assistente aandient! Esz heeft een keer eerder meegedaan aan een voorstelling onder mijn regie. Ze maakt mooie gedichten en ook nu worden een paar van haar gedichten gebruikt. Maar zelf teksten zeggen hoeft voor haar deze keer niet. Ze vindt het leuk om achter de schermen te werken en pakt dat voortvarend aan. Zij komt op tijd, zet koffie en thee, checkt de scripts of de laatste wijzigingen er wel in zitten, souffleert en is de stand-in, waar nodig. Ze regelt mapjes, zorgt dat er opbergruimte is wat op slot kan en maakt een rekwisietenlijst. Soms gaat zij met spelers apart zitten om teksten te oefenen. En aan het einde van de repetitie is alles spic&span. Wat ben ik daar blij mee! Nu nog iemand om de vervuiling van mijn eigen huis tegen te gaan. De manden vol was weg te werken, de douche te ontkalken, de koelkast te ontdooien, de afwasmachine leeg te maken, het gasfornuis te poetsen, kapotte lampen te vervangen, het balkon te fatsoeneren, de ramen te zemen, de planten water te geven, de bedden te verschonen en de kinderen weer eens een gezonde zelfgemaakte verse maaltijd voor te schotelen. En terwijl ik dit schrijf zie ik ineens de voordelen van het dakloze bestaan.

De hond, het mokken en de hapjes

Het stuk is bijna rond. Er moet nog 1 scène gezet worden. Wel de lastigste, omdat het een groepsscène is en tevens het einde van het stuk. Maar ik heb er zin in en hoop dat het zo voortvarend gaat, dat we zelfs de eerste doorloop kunnen doen. In ieder geval genoeg reden om vandaag te gaan borrelen na de repetitie. Ik haal allemaal lekkere dingen, die je in een inloophuis voor daklozen niet snel zult vinden. Olijven, Franse kaasjes, hoemoes, tapenade, tzatziki, aioli, kerstomaatjes, Arabisch brood en natuurlijk flessen rose en blikjes bier. Maar ik ben iets te optimistisch. Eerst komt de Poes mokkend en drijfnat binnen. Ze was de Slaapkop gaan wekken, maar werd niet binnengelaten door diens huisgenote. Die had haar toegesnauwd dat ze hem zelf wel uit zijn bed ging halen. Daarna was ze drijfnat geworden van de korte maar hevige regenbui. Toen kwam onze zevende speler opgewonden binnen. "De buurvrouw gaat maandag op vakantie en heeft niets geregeld voor de hond!" En er volgt een hele tirade over gemakzucht en verantwoordelijkheden. "Ja, het spijt mij hoor, maar ik kan zo niet repeteren. Ik ben veel te opgefokt. Kijk, wat er met mensen gebeurt en al die problemen dat interesseert mij geen ene moer. Maar een hond die aan zijn lot wordt overgelaten en dakloos wordt, dat laat ik niet gebeuren!" Ze gaat iets regelen en komt later terug zonder hond, maar met dezelfde opwinding. Als de Slaapkop eindelijk komt is hij zijn script kwijt en geeft iedereen de schuld, tot hij het in de kerk terugvindt waar alleen hijzelf heeft gezeten. Mamasan komt een uur voordat we ermee ophouden. Op de valreep kan ik toch nog aan de scène werken, maar ook dan veel discussies en gesnauw. De borrel maakt veel goed. Iedereen is vrolijk en geniet met volle teugen. Alle opfoks zijn als sneeuw voor de zon verdwenen en we waggelen allemaal voldaan de deur uit.

Don't shoot the guitarplayer

Ook onze gitarist is een tijdje weggeweest dankzij een stapel bekeuringen van wildplassen en landloperij. Tijdens de eerste workshops kon hij nog weleens flink tekeer gaan. Hij vond het maar een achterlijk gedoe wat we daar deden. Maar de laatste maanden is hij als een spinnende poes. Altijd goedgemutst en relaxed. Steevast roept hij na de repetitie: "Ja, je ziet het echt groeien. Er komt elke keer iets bij." Hij grijnst erbij met zo'n typische stonede blik in de ogen en neemt nog een haaltje van zijn joint. Dan rolt hij als laatste de deur uit, deze fanatieke rolschaatser. Buiten wacht zijn brancard uit het leger. Slaapspullen, schoenen, draagbaar radiootje, tentzeil, hij sleept het meestal allemaal met zich mee. Hij kan er zelfs mensen op vervoeren. Ik heb er een keer opgezeten. Dat zit best lekker. Goede vering! Wanneer hij door de stad rijdt, gooien mensen soms wat muntjes alsof het een act is. In het stuk doen we er iets mee, maar ik kan niet verklappen wat. Daarvoor moet je naar de voorstelling komen. Elke speler heeft in het stuk een speciaaltje zoals ik het maar even noem. Iets wat persoonlijk met hem of haar te maken heeft. Alleen al daarom kan er absoluut niet met een stand-in gewerkt worden. Maar ik ga ervan uit dat de goden ons goeggezind zijn en dat iedereen er kan zijn tijdens de geplande voorstellingen.

Lange rok en lipstick

Ze wordt steeds mooier, onze Mamasan van de krakers uit Noord. Nu heeft ze zelfs lipstick op gedaan en pas verscheen zij in een lange rok. "Je zou het niet zeggen, maar eigenlijk houd ik erg van kleding" begon ze tijdens een improvisatie opdracht. Iedereen begon te lachen. Daar stond ze met haar vervuilde handen. Mannenschoenen, veel te groot, broekspijpen vol vlekken, trui gerafeld. Maar toch. Overal heeft ze vuilniszakken vol kleding verstopt, vertelt ze. omdat ze er geen afstand van kan nemen. Want dat is zonde. Alleen valt niet meer precies te achterhalen waar het allemaal precies ligt, want vaak genoeg heeft ze moeten verkassen. Maar ze probeert alles te bewaren wat mensen haar geven. Ze leeft sowieso alleen van giften, wijst alle hulp af van gemeentelijke instellingen. Voor haar hoeft het niet, een daklozenuitkering of andere voorzieningen op voorwaarden. Nee! Geen regels meer, geen voorwaarden, geen bureaucratie. Het dakloze bestaan als politiek statement. En ze wordt er met de dag mooier van, deze dame van 62 jaar met amper een grijze haar, ook zonder lipstick.

Politie

Een stuk over daklozen kan natuurlijk niet zonder politie. Met de Poes zijn we naar de kleding verhuur gegaan om een politiepak uit te zoeken. We vonden een mooi pak met een origineel wit overhemd en een goudkleurig embleem op de mouw. "Maar dat mag helemaal niet!" wordt ineens geroepen. Het pak is authentiek en wordt nog steeds gebruikt door de politie. Er zijn speciale vergunningen voor nodig. "Is logisch toch?" roept de robuuste dame van de verhuur "Anders was ik zo miljonair geweest!" Ze schudt haar hoofd bij zoveel naiviteit. We mogen wel een oud politiepak. Daar hoort een blauw overhemd bij en op de mouw is het embleem zilverkleurig. Ik toon mijn ID en het contract wordt opgesteld. Dan ook maar meteen door naar de echte politie om na te vragen of er iets bekend is over de Bouwer. De twee agenten die mij te woord staan zien er helemaal niet uit als agenten. Geen gouden emblemen of witte overhemden. Ze dragen gewone korte jasjes (bruin) en spijkerbroeken. "Ja, we gaan nu de straat op. Da's logisch toch?" roept de jonge meid. Na hun rondje undercover zullen ze het nakijken wordt beloofd. Mijn ID wordt gecheckt en later die dag bellen ze. De Bouwer zit inderdaad vast. Hij is buiten Amsterdam en blijft zeker nog een week weg. Dan komt hij toch nog op tijd terug voor de premiere en dat is fijn. Moet er natuurlijk niet iemand anders opgepakt worden. Die onzekerheid blijft, da's logisch. Zeker als de politie ook gewoon in een spijkerbroek en een bruin jasje kan lopen.